مفهوم پارک در قرن بیستم، سمبل گرایی و بازگشت به “تجرد گرایی” از عناوین مطرح در سبک پاکسازی مدرن شد. معماران در این دوره، به مطالعه نظم های کلاسیک پرداختند و پیکر نگاری، استعاره ، سمبل و اسطوره را مد نظر قرار دادند در این دوره ادغام طبیعت در شهر با واژه “فضای سبز شهری” رابطه تنگاتنگی یافت. از دیدگاه شهرسازی، فضای سبز شهری، بخشی از سیمای شهر است کاه از انواع گیاهان تشکیل یافته و از دیدگاه زیست محیطی، فضای نسبتا بزرگی متشکل از گیاهان با ساحتی جنگلی و برخوردار از بازدهی زیست محیطی معین و در خور شرایط زیست محیطی حاکم بر شهر است (شایانی، 1390: 5). در کشور ما پارك هاي شهري زاییده تحولاتی در عرصه زندگی اجتماعی و شیوه هاي باغ سازي می باشد که همگام با سایر جنبه هاي معماري و شهرسازي، از دوره قاجار آغاز و نتایج عمده آن با نیم قرن تأخیر، پا به عرصه فضاي، شهري گذاشته است (سلطانی، 1386: 48).
به دلیل متفاوت بودن تعریف دیکانستراکشن نمی توان تعریف دقیقی از این سبک داشت، زیرا هر تعریفی از دیکانستراکشن می تواند متغیر با خود دیکانستراکشن تفسیر و برداشت شود. گاهی به نظر می رسد که بیان اینکه دیکانستراکشن چه چیزی است که هست؛ آن گونه که دریدا اظهار کرده است، دیکانستراکشن نه یک نقد، نه یک روش، نه یک اقدام و نه یک عملیات است. دیکانستراکشن بسته ای است در درون، هیچی نیست بلکه یک گشودگی به سوی دیگری است. بر خلاف معماری مدرن که به ساده نگری فرم ها می پردازد، معماری دیکانستراکشن روی آوری به فرم های پیچیده و طرح آن هاست. شباهتی که بین معماران پست مدرن و دیکانستراکشن وجود دارد، این است که هر دو فرم های ساده و ترکیب های ساده ی مدرن را رد می کنند و در پی پیچیدگی در معماری هستند. اما تفاوت بزرگ این است که معماران دیکانستراکشن به هیچ عذر و بهانه ای عوامل و فرم های قدیمی را به معماری خود راه نمی دهد. نوشتار ابزار خوبی برای انتقال مفاهیم نیست و یک متن هرگز دقیقا همان مفاهیمی را که در ظاهر بیان می کند ندارد. متن به جای انتقال دهنده معنا، یک خالق است. به همین دلیل در بینش دیکانستراکشن، ما در یک دنیای چند معنایی زندگی می کنیم. هر کس معنایی و استنباطی متفاوت با دیگران از پدیده های پیرامون خود بیان می کند (1985 ,jacques Derrida). مکتب فکری دیکانستراکشن توسط ژاک دریدا فیلسوف معاصر فرانسوی پایه گذاری شد. دریدا با ساختارگراها مخالف است و معتقد است وقتی ما به دنبال ساختارها هستیم، از متغیرها غافل می مانیم؛ فرهنگ و شیوم های قومی هر لحظه تغییر می کنند پس روش ساختار گراها نمی تواند صحیح باشد. تقابل های دوتایی موضوع دیگری است که دربدا نقد کرده است، تقابل های دو تایی همچون روز و شب، مرد و زن، ذهن و عمین، گفتار و نوشتار، زیبا و زشت، نیک و بد همواره در فلسفه غرب مطرح بوده است. از زمان افلاطون تا کنون همواره یکی بر دیگری برتری داشته است، ولی به نظر دریدا هیچ ارجحیتی وجود ندارد. او این منطق را سیاه و سفید و مسائله می این یا آن را مردود می داند (قبادیان، 1381).
علم اكولوژي به معناي مطالعه و بررسي موجودات زنده در بستر زيست شان مي باشد. واژه اكولوژي از دو بخش «اويكوس» به معناي مسكن، خانه، بستر زيست و يا محل زندگي و «لوگوس» به معني شناخت و دانش تشكيل شده است. در سال 1868 عنوان اكولوژي به وسيله ي ارنست هكل كه به پدر اكولوژي گياهي معروف است، مطرح شد و از ابتداي قرن بيستم اكولوژي حيواني كه روابط و وابستگي گياهان و حيوانات را برا محيط زيست آن ها نشان مي داد، با ابعاد گسترده تري مورد مطالعه قرار گرفت. اكولوژي در لغت به معني” بوم شناسي ” نشان دهنده ي غالب رابطه طبيعي ميان گياهان، حيوانات و انسان ها از يک طرف و محيط زيست آن ها از طرف ديگر می باشد. عنوان اكولوژي مفاهيم گسترده اي را در همه زمينه ها بيان مي دارد. اين عنوان ابتدا در مورد” وابستگي گياهان و حيوانات به محيط طبيعي” به كار گرفته شد (شکویی، 1392). اكولوژي قسمتي از علم بيولروژي است كه ساخت داخلي موجودات را بررسي مي نمايد. روابط خارجي نه تنها عواملي مانند عوامل فيزيكي و شيميايي محيط زيست را در بر مي گيرد، بلكه تداخل گونه ها با يکديگر را نيز شامل مي گردند. در برخي موارد مي توان به وضوح اهميت اينگونه اطلاعات را در طراحي محيط زيست دريافت نمود (ادینگتون، 1392).
]]>
فرهنگ لغت معین، واژه ی «سرزندگی» را مسرور، معروف، مشهور و مهم تر تعریف می کند ( لینچ، 1387). سرزندگی از لحاظ لغوی در فرهنگ لغت دهخدا، به معنای نشاط و شادی، سبکی و چالاکی، خوشی و خوش حالی آمده است. در تعریف سرزندگی می توان گفت که احساس سرزندگی با احساس شادمانی ارتباط نزدیکی دارد و به عنوان یکی از تجارب درونی سرشار از انرژی معرفی می گردد. به عبارتی سرزندگی احساس سرزنده بودنی است که تحرک و اجباری به انجام آن نیست و همواره با تعادل روانی همراه است. از نظر ریاین و فردریک (1997) سرزندگی گاهی در وضعیت خاص یا پس از انجام رویدادهای خاص در فرد ایجاد می شود و چیزی بیش از برانگیختگی، فعال بودن یا داشتن منابع ذخیره کالری در فرد است. به نظر این احساس نوعی تجربه ی خاص روان شناختی است که در این تجربه، حس شور زندگی و روحیه در افراد قابل مشاهده است (Ryan & Frederick, 1997: 530). در لغت نامه شهرسازی رابرت کوان، سرزندگی و زیست پذیری در کنار هم آمده و این گونه معنی شده است:”Vitality and viability” که ویژگی مراکز شهرهای کوچک و بزرگ موفق است. سرزندگی شهر بازتاب سطح شلوغی آن در اوقات مختلف روز و در بخش های مختلف است؛ در صورتی که زیست پذیری میزانی برای سنجش ظرفیت آن برای جذب سرمایه برای بقاء، بهبود و تطابق نیازهای متغیر است (خستو و همکاران، 1389: 66).
]]>
رويكرد امنيت از طريق طراحـي (SBD) اسـتفاده هوشمندانه از فضاي انسان ساخت بـه منظـور ارتقـاء امنيت شهري در فرايند طراحي و برنامه ريـزي محـيط مصنوع است. در واقع مي تـوان ايـن رويكـرد را بـه عنوان راهي براي تحقق شهري ايمـن دانسـت كـه از اقدامات پيش گيرانه از طريق طراحي و برنامـه ريـزي شهري براي كاهش احتمال تجـاوز و جـرايم شـهري بهره مي گيرد. از اهداف اصلي اين رويكـرد، افـزايش امنيت شهري از طريق كاهش جرايم در محيط شهري (Atlas, 2000) است. واژة “امنیت” در کاربرد عام به معناي رهایی از مخـاطرات مختلـف اسـت. فرهنـگ آکسـفورد ایـن واژه را بــا عبـارت زیــر تعریـف کــرده است: شرایطی که در آن یک موجود در معرض خطـر نبوده یا از خطر محافظت مـی شـود (کینـگ و مـوري، 1383 :787). در فرهنگ علوم رفتاري نیـز دو معنـا از این واژه ارائه شده است: یک حالتی کـه در آن ارضـاي احتیاجات و خواسـته هـاي شخصـی انجـام شـود. دوم احساس ارزشی شخصی، اطمینـان خـاطر، اعتمـاد بـه نفس و پذیرشـی کـه در نهایـت از سـوي طبقـه هـا ي اجتماعی نسبت به فرد اعمال می شود (ماندل، 44: 1387). به اعقاد چپمن خصوصیات کالبدي فضا مسـتعد تأثیرگذاري بر رفتار هسـتند چـرا وضـع و شـکل فضـا می تواننـد در ایجـاد آسـایش یـا نـاراحتی مـؤثر باشـد (چپمن، 1386 :179). از سوي دیگر، بـی تـوجهی بـه تأثیرپذیري متقابل انسان و فضاي شهري، امروزه سبب ایجاد فضاهاي شهري بی هویت و فاقد تأثیر مناسب بـر مخاطبان گردیده که خود سبب کاهش میـزان امنیـت محیطی در فضـاهاي شـهري شـده اسـت (Clancy, 2011:67-69).
]]>
همان طور که گفته شد میادین کارکردهاي متفاوتی را در دوره هاي مختلف تاریخی می پذیرند (مانند عملکردهاي مذهبی، تجاري، حکومتی و …). از میان این کارکردها بارزترین کارکردي که تبعات و اثرات فرهنگی و اجتماعی داشته، کارکرد مذهبی میادین بوده است. بسیاري از میادین به دلایلی عدیده اي صبغه مذهبی داشته اند (نقی زاده، 1385). میدان عرصه نمایشی برای زندگی یک شهر، از حرکت، کوشش و تلاش برای زندگی و سرزندگی شهروندان اش خبر می دهد. میدان با طرح و ترکیبش به شهر هویت می بخشد. این هویت بخشی وابسته به قدرت، خلاقیت، هنر و کمال دوستی مردم در آن است (ابراهیمی، 1388: 107). میدان در شهرسازی ایران عموماً جایگاهی برای اجتماع مردم شهر و حومه، تبادل اقتصادی و گهگاه نیز محل برگزاری ورزش و تفریحات جمعی، رژه سپاهیان، آگاهی رسانی جمعی و گاهی تنبیه خاطیان و مجرمان بوده است (ابراهیمی، 110: 1388).
]]>
گردشگری فرهنگی گونه ای از گردشگری است که به طور کلی یا جزئی به وسیله عرضه های هنری، میراثی یا تاریخی، تهییج و دارای انگیزه شـده اسـت. تمایزهای منطقه ای، منش نژادی و قومی، تاریخ و سیمای معاصر، تکه های به هم پیوسته از مکان ها، سنت ها و تجاربی هستند که نمایانگر یک کشور و مردم آن بوده و منعکس کننده تنوع و تجسمی از آن سرزمین می باشند (Edgell, 106: 2009). این نوع جهانگردی برای آشنایی میراث های هنری و فرهنگی، آداب و رسوم، بناهای تاریخی با هدف های آموزشی، تحقیقاتی و پژوهشی، صورت می گیرد. گردشگر فرهنگی مایل به آشنایی با فرهنگ مناطق مختلف خواهان کاوش در چشم اندازهای فرهنگی جوامع انسانی و درک آن ها است. در این نوع گردشگری به جذابیت های فرهنگی توجه می شود از قبیل موزه ها، نمایشگاه ها ارکسترها، نمایشنامه های هنرهای دستی معماری و… در ایران علاوه بر موارد فوق، آیین های سنتی نظیر تعزیه، مراسم چهارشنبه سوری، جشن های مذهبی زرتشتی عزاداری ها مانند محرم و … نیز از جذابیت های فرهنگی می تواند تعریف شود. گردشگری داخلی و بین المللی هم چنان یکی از برجسته ترین راه های مبادلات فرهنگی، ایجاد کننده تجربه شخصی نسبت به نه تنها از آن چه از گذشته باقی مانده است، بلکه زندگی و جامعه معاصر دیگران است. گردشگری فرهنگی برجسته ترین روش های مبادلات فرهنگی بین مردم کشورها و ارزشمند ترین روش های گفتگوی درون فرهنگی است. صنعت گردشگری اغلب آداب و رسوم و سبک زندگی غیر بومان را به عنوان جاذبه های توریستی عرضه می کند (می فروشد)، گردشگران نیز اغلب خواستار عرضه آن نوع از فرهنگ و سبک زندگی هستند که به طور قابل ملاحظه ای با فرهنگ و روش زندگی خودشان متفاوت باشد (رضوانی، 1385).
گردشگري سلامت به معناي مسافرت بيماران به ديگر كشورها براي دريافت بعضي از اشكال خدمات سلامت مي باشد. اين خدمات سلامت ممكن است شامل طيف وسيعي از درمان ها باشند اما در اغلب موارد شامل خدمات دندانپزشكي، جراحي زيبايي، جراحي هاي انتخابي، پيوند اعضا و درمان ناباروري مي باشد. گوپتا گردشگري سلامت را ارائه خدمات پزشكي باكيفيت بالا ،(OECD) و قيمت رقابتي و ارزان مي داند كه با همكاري صنعت گردشگري براي بيماراني كه به عمل هاي جراحي و ديگر خدمات تخصصي نياز دارند، ارايه مي شود (گوپتا، 2007). گردشگري سلامت، نوعي از گردشگري است كه به منظور حفظ، بهبود و حصول مجدد سلامت جسمي و ذهني فرد به مدتي بيش از 24 ساعت و كم تر از يك سال صورت مي گيرد. همچنين فاكتورهايي كه باعث افزايش و عموميت يافتن گردشگري سلامت شده است عبارتند از:
1- اجتناب از ليست انتظار و صف هاي طولاني درمان در كشور خود
2- بدست آوردن درمان با كيفيت مناسب هم از نظر تكنولوژي و هم استانداردهاي جهاني
3- هزينه پائين تر در درمان
4- كيفيت خوب پذيرائي واستراحت
5- (گردش و ديدن مكان هاي جذاب وديدني)
این نوع گردشگری که به بازدید از موزه ها، مکان ها و ابنیه تاریخی می پردازد، یکی از مهم ترین طیف های گردشگری است و شاید به جرأت بتوان گفت اصلی ترین نقش را در تبلیغ و جذب گردشگران به عهده دارد؛ زیرا آشکارترین و زنده ترین اسناد و نشانه های وجود تاریخ و تمدن در کشورها محسوب می شود (یعقوب زاده، 1398). گردشگری تاریخی به منظور آشنایی با میراث های هنری، فرهنگی، آداب و رسوم و بناهای تاریخی با اهداف گوناگون از جمله آموزشی و پژوهشی صورت می گیرد (شمس و امینی، 1388). گردشگری تاریخی به عنوان شاخه ای از جهانگردی است که گردشگر در آن به مکاشفه و کسب آگاهی درباره ی فرهنگ حال و گذشته خود و دیگران می پردازد و آنچه وی فرا می گیرد، درواقع تجربه ای کیفی ناشی از تعامل میان انسان و محیط مورد بازدید می باشد (رنجبران و زاهدی، 63: 1386). گردشگری تاریخی از انواع بسیار مهم گردشگری در جهان امروز به شمار می رود که شامل دیدار از مناطق فرهنگی، تاریخی و باستانی و جاذبه های قدیمی مانند جاذبه های هفتگانه جهان است (حیدری چیانه، 42: 1389).
واژه ميدان به طور عام اين گونه تعريف شده است: ميدان مركب از مي + دان (پسوند ظرفيت)، ظرف و آوند شراب و پياله شراب خوري، در فارسي به معناي پياله مي است. عيش فراخ خوش، صفحه، زمين بي عمارت (دهخدا، 1377). آگورا ، فوروم، بازار، ميدان، پياتزاو پلازا اسامي مختلفي است كه در جوامع مختلف به فضايي كه عملكرد ميدان را دارد داده شده است (ابراهيمي، 1388: 108). ميدان ها فضاهايي هستند كه از مجموعه بناها در پيرامون خود شكل مي گيرند اين فضاها عموما باز بوده و فعاليت ها و عملكرد هاي مختلفي را در خود جاي مي دهند در نتيجه اشكال اين فضا ها به تبع نيازها و مفتضيات زماني مختلف، متفاوت است. ميدان ها در طول تاريخ داراي عملكردهاي مختلفي بوده اند از جمله مي توان به فعاليت هاي اجتماعي، فرهنگي، ورزشي، تفريحي و تفرجي، عرصه اي براي برگزاري جشن ها و مراسم، محل وقوع حوادث و داد و ستد و فضايي براي شكل گيري داد و ستد بوده اند(صدقي و البسطويسي، 2010 : 27). میدان عرصه نمایشی برای زندگی یک شهر، از حرکت، کوشش و تلاش برای زندگی و سرزندگی شهروندان اش خبر می دهد. میدان با طرح و ترکیبش به شهر هویت می بخشد. این هویت بخشی وابسته به قدرت ، خلاقیت، هنر و کمال دوستی مردم در آن است (ابراهیمی، 1388: 107). میدان در شهر سازی ایران عموماً جایگاهی برای اجتماع مردم شهر و حومه، تبادل اقتصادی و گهگاه نیز محل برگزاری ورزش و تفریحات جمعی ، رژه سپاهیان، آگاهی رسانی جمعی و گاهی تنبیه خاطیان ومجرمان بوده است (ابراهیمی، 110: 1388).